मकाउमा १५३ नेपाली कामदार निकालिए

निर्मल श्रेष्ठ, मकाउ, श्रावण १९ - रोजगारीमा स्वदेशीलाई प्राथमिकता दिने मकाउ सरकारको हालै पारित नीतिपछि यहाँका पाँच ठूला क्यासिनो, होटल तथा सेक्युरिटी कम्पनीले १ सय ५३ नेपाली कामदारलाई अवकाश दिएको छ ।

यसैमध्येको एक ल्यान्डमार्कले सबैभन्दा बढी ५३ नेपाली कामदारलाई एकैपटक निष्कासन गरेको हो । यस लगायत पोन्टे सिक्सटिन-२३, न्यू सेन्चुरी-२१ र ग्राण्ड लापाबाट १९ नेपाली कामदार निकालिएका छन् । सेक्युरिटी कम्पनी गार्डफोर्सले २१ र जिफोरएसले ७ कामदारलाई फिर्ता पठाएको छ ।

अवकाश पाउनेहरुमा अठार महिना देखि एघार बर्षम्म काम गरेकाहरु छन् । कतिपय कम्पनीले दुई हप्ताको छोटो सूचना अवधिमा विना क्षतिपूर्ति अवकाश दिएको नेपाली कामदारको गुनासो छ । थोरैले भने रोजगारी अवधि अनुसार बर्षको पन्ध्रसय पटाकासम्मका दरले क्षतिपुर्ति पाएको बताए ।

श्रम विभागले सरकारको नीतिलाई सघाउने गरी विदेशी कामदारको करार अवधि थप्न अस्वीकार गर्न थालेपछि भिसाको म्याद सकिन लागेका अधिकांश त्रसित छन् । अवकाश पाउनेहरुमा नेपाली बाहेक भारतीय र फिलिपिनोहरु पनि छन् । मकाउका स्थानीय श्रमिकहरुले रोजगारीमा आफुहरुलाई पहिलो प्राथमिकतामा राख्न सरकारलाई लगातार दवाब दिंदै आएका छन् । गत जुलाई एकबाट मकाउले नेपाल लगायत छ मुलुकलाई आगमन भिसा सुविधामा समेत रोक लगाइसकेको छ ।

विगत सात बर्षदेखि एसजीएममा कार्यरत झापाका रमेश थापा शुक्रबार नेपाल फर्कदैछन् । 'कम्पनीले विदेशी कामदार सम्बन्धी नीति परिर्वतन भएकाले करार थप्न नसक्ने बतायो,' उनले भने । काठमाडौंका रविन्द्र खड्का, गोर्खाका खेम आले, चितवनका टंक बहादुर क्षेत्री, गुल्मीका मुक्ति घर्तिमगरलगायतकाहरु पनि शुक्रबारै नेपाल फर्कने तयारीमा छन् ।

म्यानपावर व्यवसायी सुदर्शन थापा मकाउमा अब विदेशी कामदारहरुका लागि रोजगारी सहज नहुने दाबी गर्छन् । 'हालै स्थानीय सरकारले ७५ प्रतिशतसम्म स्थानीय कामदार राख्नुपर्ने नीति पारित गरेपछि यस्तो समस्या आएको हो,' व्यवसायी थापाले भने, 'अवैधानिक बसोबास र अपराधिक कृयाकलाप पनि नेपाली निकालिनुको अर्को कारण हो ।'

गत महिना सार्वजनिक सरकारी तथ्यांक अनुसार अपराधिक कृयाकलापको सूचिमा नेपाली दोस्रो नम्बरमा छन् । मकाउले यसअघि आर्थिक मन्दीको कारण ठूलो संख्यामा नेपाली कामदार कटौती गरेको थियो ।

सरकारी नीतिका अतिरिक्त म्यानपावर व्यवसायी र दलालहरुले कम्पनीलाई न्युनतम पारिश्रमिक भन्दा कममा कामदार उपलब्ध गराएका कारण पनि पुराना निकालिनु परेको कतिपयले गुनासो गरे । 'यहाँ अधिकांशको न्युनतम तलब सात हजार पाँच सय पटाका छ (करिब पचहत्तर हजार रुपैयाँ),' नौ बर्षदेखि यहाँ कार्यरत भैरहवाका शंकर गुरुङले भने, 'दलालहरुले कम्पनी रिझाउन पचपन्न सयमा पनि कामदार उपलब्ध गराएका छन् ।'

गैरआवासीय नेपाली संघ मकाउका अध्यक्षसमेत रहेका म्यानपावर व्यवसायी सुदर्शन थापाले मकाउबाट महिनामा सरदर नौ करोड राजस्व नेपाल भित्रने गरेको बताए । 'सुरक्षा, सुविधा र आम्दानीका दृष्टिकोणले मकाउ रोजगारीका लागि उत्कृष्ट थलो हो,' अर्की म्यानपावर व्यवसायी पुष्पा गुरुङले भनिन्, 'यसको निरन्तरताका लागि सरकारले यथाशिघ्र कुटनीतिक पहल गर्नु आवश्यक छ ।' सन् १९९८ देखि नेपालीको आगमन बाक्लिएको मकाउमा पछिल्लो सरकारी तथ्यांक अनुसार १८ सय १४ नेपाली कामदार छन् । अधिकांश सुरक्षा पेशामा रहेका नेपालीहरुको न्यूनतम तलब ७ हजार पाँच सय देखि २० हजार पटाकासम्म छ । (ekantipur)