सैन्यभर्ना शान्तिसम्झौताविपरीत: अनमिन

भोजराज भाट, काठमाडौँ, साउन १९- संयुक्त राष्ट्रसंघीय मिसन (अनमिन) ले विस्तृत शान्ति-सम्झौताविपरीत सैन्य भर्ना खोलेर नेपाली सेना र एकीकृत माओवादीले शान्तिसम्झौता उल्लंघन गरेको टिप्पणी गरेको छ। सेनाले २ सय ५० अधिकृतसहित ३ हजार ४ सय ६४ सिपाहीका लागि भर्ती खोलेको दुई दिनपछि सोमबार माओवादीले पनि लडाकु भर्ना खोल्ने घोषणा गरेपछि अनमिनले मंगलबार विज्ञप्तिमार्फत यस्तो प्रतिक्रिया दिएको हो।

‘नेपाली सेना र माओवादी सेनाले नयाँ भर्ती गर्ने तयारी गरिरहेको खबरबाट अनमिन अत्यन्त चिन्तित छ,' मंगलबार अपराह्न जारी विज्ञप्तिमा भनिएको छ, ‘नेपाली सेना र माओवादी सेना कसैले पनि नयाँ भर्ती खोल्ने कुरा विस्तृत शान्ति-सम्झौंता र हातहतियार तथा सेना व्यवस्थापनको अनुगमनसम्बन्धी सम्झौंताको उल्लंघन हो भन्ने अनमिनको अडान यथावत छ।'

भर्नासम्बन्धी कुनै पनि प्रस्ताव स्वीकृतिका लागि सेना, माओवादी र अन्मिन प्रतिनिधि रहेको संयुक्त अनुगमन समिति (जेएमसीसी) मा प्रस्तुत गर्नुपर्ने अनमिनको जिकीर छ।

सैनिक प्रवक्ता सहायकरथी रमिन्द्र क्षेत्री भने भर्ना खोल्ने अग्रिम जानकारी जेएमसिसीलाई गराएको दाबी गर्छन्। ‘नेपाली सेनाका कामकारबाहीबारे जेएमसिसीलाई जानकारी दिने गछर्ौँ, उनले भने, ‘यसपटक पनि लिखित जानकारी गराएका छौँ।'

माओवादी सेनाका प्रवक्ता चन्द्रदेव खनालले मंगलबार पत्रकार सम्मेलन गरी भर्नाको पहिलो चरणमा अनमिनबाट प्रमाणित ३१ हजार ३ सय १५ को दरबन्दी पूरा गर्ने बताए। हाल अनमिनले दोस्रो चरणमा प्रमाणित गरेका १९ हजार ६ सय २ लडाकु विभिन्न २८ अस्थायी शिविरमा छन्।

राजधानीमा माओवादीका सातै डिभिजन कमान्डर सम्मिलित सोमबारको जनरल स्टाफ बैठकले लडाकु भर्ना खोल्ने निर्णय गरेको थियो। भर्ना खोल्नेबारे अनमिनलाई औपचारिक पत्र पठाएको पुनले जानकारी दिए।

गत साउन १२ गते सर्वोच्च अदालतले सैन्यभर्नाको विषय न्यायालयको क्षेत्राधिकारबाहिर रहेको र त्यसको उपचार व्यवस्था सम्बन्धित पक्षसम्मिलित जेएमसिसीको रहेको जनाउँदै नेपाली सेनामा सैन्य भर्नाविरुद्ध परेको रिट खारेज गरेको थियो। लगत्तै साउन १६ गते सेनाले भर्ना खोलेको थियो।

सेनाले जेएमसिसीलाई जानकारी नगराई एक्लौटीरूपमा भर्ना खोलेको माओवादी आरोप छ।

‘जेएमसीसीलाई भर्नाबारे जानकारी गराएको भए त्रिपक्षीय सहमतिको सम्भावना रहन्थ्यो, तर त्यो नगरी एकलौटी रूपमा सैन्य भर्ना खोलियो, जुन शान्तिसम्झौंता उल्लंघन हो', माओवादी सेना प्रमुख नन्दकिशोर पुनले नागरिकसित भने, ‘सरकारले भर्ना प्रक्रिया फिर्ता नलिइए हामी पनि खाली ठाउँ परिपूर्ति गर्छौं।'

‘सैन्यभर्ती शान्तिसम्झौताअनुसार'
सरकारको नेतृत्व दाबी गरिरहेको माओवादीले नेपाली सेनामा सैन्यभर्नाबारे अनावश्यक विवाद गर्न नहुने एमाले नेता प्रदीप ज्ञवालीले बताएका छन्। शान्तिवार्तामा संलग्न रहिसकेका ज्ञवालीले सैन्यभर्ती शान्ति-सम्झौंताअनुरूप रहेको बताए।

शान्तिसम्झौंतामा दरबन्दी एकजना पनि थप्न नपाइने भनिए पनि तोकिएको दरबन्दीभित्र भर्ती लिनु नियमसंगत रहेको उनको जिकीर छ। ‘सम्झौंतामा हस्ताक्षरताका सेनाको संख्या ९५ हजार ७ सय ५३ थियो, त्यसबेला माओवादी लडाकुको टुंगो भइसकेको थिएन,' ज्ञवालीले नागरिकसित भने, ‘माओवादी लडाकुको हकमा प्रमाणीकरण गरिसकेपछि आउने नम्बर थप्न नपाइने भन्ने हो।'

उनले यही निहुँमा लडाकु भर्ना खोल्ने भनाइ हास्यास्पद रहेको बताए। (nagariknews)