प्रमको राजीनामा एक महिना पूरा, कहिले बन्ला नयाँ सरकार ?

काठमाडौँ, साउन १६ (नागरिक)- प्रधानमन्त्री माधवकुमार नेपालले राजीनामा दिएर कामचलाउ सरकारको हैसियतमा काम थालेको आज एक महिना पूरा भएको छ। तर मधेसवादी दल र एमाले तटस्थ बसे भोलि तेस्रो पटक हुन लागेको निर्वाचनले पनि प्रधानमन्त्री छान्न सक्ने छैन।

अधिकांश दलहरु तटस्थ बसेका कारण यसबीच दुई पटक भएको निर्वाचनमा संसदले प्रधानमन्त्री छान्न असफल भइसकेको छ।

प्रधानमन्त्री माधवकुमार नेपालले असार १६ गते राजीनामा दिएका थिए। राजीनामा दिने घोषणा गर्दै देशवासीका नाममा गरिएको सम्बोधनमा उनले भनेका थिए- 'राष्ट्रिय सहमतिको यात्रा आरम्भ गर्दै यथाशीघ्र नयाँ सरकार गठन गरी शान्ति प्रक्रिया र संविधान निर्माणको अभिभारा पूरा गर्ने कार्यमा राजनीतिक दलहरु सफल होउन्'। तर राजीनामापछि नेपाली राजनीति शब्दमा मात्र सहमतिमा डोरिएको छ।

राष्ट्रपतिले सहमतिको सरकारलाई गरेको आह्वान एक साता म्याद थपिँदासम्म पनि पूरा हुन सकेन। अन्ततः उनले बहुमतीय सरकार गठनका लागि संसदलाई जिम्मा दिए। संसदले प्रधानमन्त्रीको निर्वाचनको प्रक्रिया थालेकै पनि दुई साता पुग्न लागिसक्यो। तर दलहरु अहिले कै अडानमा कायम रहने हो भने सय साता लम्बिँदा पनि प्रधानमन्त्री निर्वाचित हुनसक्ने स्थिति छैन।

साउन ५ गते भएको पहिलो निर्वाचनमा माओवादीले एमाले अध्यक्ष झलनाथ खनाललाई समर्थन गर्ने लिखित प्रतिवद्धतासहित हस्ताक्षर बुझाएको थियो। यस अनुसार ३९१ सांसदको हस्ताक्षर जुटाइसकेको खनाल पक्षले दावी गर्छ। तर एमाले केन्द्रीय कमिटीले दुई तिहाई अर्थात् ४०१ सांसदको हस्ताक्षर नआए उम्मेदवारी फिर्ता लिने निर्देशन गरेको भन्दै खनालका प्रस्तावक कामचलाउ प्रधानमन्त्री नेपालले उम्मेदवारी फिर्ताको घोषणा गरे। उम्मेदवारी फिर्ता लिने अवस्थामा कुनै पनि दलका उम्मेदवारलाई समर्थन नगरी तटस्थ बस्ने निर्णय समेत एमाले केन्द्रीय कमिटीको थियो।

विद्यमान संसदीय नियमावली अनुसार प्रधानमन्त्री निर्वाचनका लागि न नयाँ उम्मेदवार थप्न पाइन्छ, न अरु नै कुनै विकल्प छ। बहुमत जुट्ने अवस्था नआए के गर्न सकिन्छ भन्ने वैकल्पिक उपाय नियमावलीमा छैन।

नियमावलीमा रहेको त्यही कमजोरी अनि दलका नेताहरुबीचको आन्तरिक आपसी अविश्वास अहिलेको गतिरोधको प्रमुख कारण हो। मन्त्रिपरिषद्ले नियमावली संशोधन नगरेसम्म वा तटस्थ बस्ने दलहरुको निर्णय नफेरिएसम्म अनिश्चित कालसम्म कामचलाउ सरकारले नै कार्यभार सम्हालिरहनु पर्ने स्थिति अहिले देखिएको छ।