यार्सा मूल्य हालसम्मकै महँगो

रुकुम/ बहुमूल्य जडीबुटी यार्सागुम्बाको मूल्य हालसम्मकै सबैभन्दा बढी कायम भएको छ　। यसपालि एउटा बुटीको मूल्य तीन सय रुपैयाँसम्म परेको छ　।

विगतमा ७० देखि सय रुपैयाँसम्म कायम भएको यार्सा मूल्य एकाएक बढेपछि यार्सा टिप्ने स्थलमै प्रतिस्पर्धा व्यापार सुरु भएको छ　।

गत वर्ष निश्चित मूल्यमा मात्र व्यापारीले खरिद गर्ने व्यवस्था भए पनि यसपालि व्यापारीका लागि खुला गरिएको छ　। एक सिजनमा सरदर सातदेखि साढे सात करोडसम्मको कारोबार हुने यार्सा कारोबार यसपटक १० करोडभन्दा बढी हुने सम्भावना देखिएको व्यापारी बताउँछन्　। यार्सा संकलन गर्न आउने सर्वसाधारणलाई पाँच सय ५० र खरिद गर्ने व्यापारीलाई पाँच हजारसम्म कर लगाइने गरिएको रन्मामैकोटका अमित पुनमगरले जानकारी दिए　। यार्सागुम्बा संकलनका लागि छिमेकी रोल्पा, बाग्लुङ, म्याग्दी, डोल्पा, जाजरकोटलगायत जिल्लाबाट हजाराँैको संख्यामा सर्वसाधारण ओइरिएका छन्　। यार्सागुम्बा संकलन जेठ पहिलो सातादेखि सुरु गरिएको हो　।

व्यापार र सरकारी जागिरभन्दा एउटै बुटीबाट एकै सिजनमा लाखौँ रुपैयाँ आम्दानी हुने भएकाले यतिखेर

सर्वसाधारणदेखि लिएर सरकारी कर्मचारी तथा व्यापारीसमेत यार्सा टिप्न आएका छन्　। एक वर्षको एक सिजनको दुई सातामै प्रतिघर पाँचदेखि ६ लाखसम्म आम्दानी गर्ने हुने हँुदा यार्सा टिप्नेको भीड लाग्ने सुरेन्द्र पुनमगरले जानकारी दिए　।

जेठ सुरु हुनेबित्तिकै पैसा कमाउन भन्दै पूर्वी गाविसका प्राविदेखि उच्च माविसम्मका सबै विद्यार्थी यार्सा टिप्न जाने गर्छन्　। यो वर्ष पनि पूर्वका प्रायः सबै गाविसका विद्यालय बन्द रहेको मैकोट माविका प्रधानाध्यापक टोपबहादुर हमालले जानकारी दिए　। उनले भने, 'यतिखेर यार्सा टिप्नेको भीड बढ्ने परम्परा पहिलेदेखि नै चलिआएको छ　। यसपटक गर्ने बिदा दसैँ-तिहार बिदामा समायोजन गर्ने तयारी गरिरहेका छौँ　।'

रन्मामैकोट, जाङ, सिस्ने, तकसेरा, कोल, काँक्रीलगायत गाविसका विद्यालयमा अध्ययनरत विद्यार्थी यार्सा टिप्न गएपछि विद्यालयमा ताला लागेको छ　। वर्षमा एकपटक आउने सिजन यार्सा टिप्नका लागि त्यहाँका सबै विद्यार्थी लेकतिर लागेपछि विद्यालय एक महिनासम्म नखुल्ने स्थानीयवासी बताउँछन्　। यार्साबाट राम्रो आम्दानी हुने भएपछि काम छाडेर सबै लेकतिर जाँदा सडक, भवन निर्माण तथा अन्य सामाजिक कामसमेत प्रभावित भएका छन्　।

यार्सा टिप्ने सिजनको पूर्वसन्ध्यामा रुकुमको पूर्वी गाविस रन्मामैकोट लेकाली क्षेत्र पुपाल, जंगला, सुनदहलगायत स्थानमा मानिसको भीड बाक्लिएको छ　। (nayapatrika)